YÜCELTME (Sublimation)

Yüceltme mekanizmasında, toplumca onaylanmayan ilkel nitelikteki dürtü, eğilim ve istekler doğal amaçlarından çevrilerek, toplumca beğenilen etkinliklere dönüştürülürler. Çocuklukta en yalın biçimiyle gözlemlenebilen yıkıcı eğilimler yetişkinlik döneminde toplum tarafından onaylanmayacağından böyle bir insan örneğin iyi bir patlayıcı madde ya da silah uzmanı olarak bu eğilimini yüceltebilir. Yüceltme (süblimasyon), Sigmund Freud tarafından ortaya atılan, en sağlıklı ve olgun savunma mekanizmalarından biridir. Bireyin toplumca kabul edilmeyen ilkel dürtülerini, agresif enerjisini veya cinsel isteklerini sanat, spor, bilim gibi yararlı ve kabul edilebilir alanlara dönüştürmesidir. Temel Özellikleri • Olgun bir savunmadır: Bastırma veya inkar gibi geçici çözümler yerine enerjiyi kalıcı ve üretken bir yöne katar. • Enerji dönüşümü: Ham ve kabul edilemez dürtü yok edilmez, sadece yönü ve biçimi değiştirilir. • Toplumsal uyum: Kişinin topluma zarar vermek yerine katkı sağlamasına yol açar. Günlük Hayattan Örnekler • Sanat: Yoğun öfke veya hırs duyan birinin bunu resim, müzik veya yazarlık yoluyla ifade etmesi. • Spor: Yüksek saldırganlık eğilimi olan bir bireyin boks ya da dövüş sanatlarına yönelmesi. • Bilim ve Meslek: Merak ve gözetleme dürtüsünün araştırmacılığa ya da doktorluğa evrilmesi.